Güvenli Dijital Dünya

Dijital dünyanın en önemli aracı olan internet, dijitale yeni merhaba diyen çocuklarınız için tehditler barındırabilir. Ancak kullanılan mecraların ve sitelerin güvenlik kısımlarındaki talimatlara uyarak ve Vodafone’un güvenli internet hizmetlerini kullanarak çocuklarınızı hem evinizde hem de mobil cihazlarınızda güvenli bir internetle tanıştırabilirsiniz.

01

Dijital dünyada içerik, ayakizi ve daha fazlası..


Dijital dünyada güvenlik konusunu gerçek dünyanın daha büyük bir hali olarak düşünmeniz karar vermenizi ve çocuğunuzu yönlendirmenizi kolaylaştırır. Çünkü burada da kurallar gerçek dünyadakilere oldukça benzer: Yabancılardan kaçın, kişisel bilgilerini verme ve seni rahatsız eden bir şey görürsen güvendiğin bir yetişkinle konuş. Dolayısıyla dijital anne babalara tavsiyemiz oldukça basit: Hayır demekten korkmayın! Tıpkı çocuklarınızın her filmi seyretmesine ya da bir gece dışarıda yalnız kalmasına izin vermeyeceğiniz gibi, hangi web sitelerini, oyunları veya uygulamaları kullanabileceklerine de sınır koyun.

Devamını Oku
02

Güvenli dijital dünya için kontrol listesi


Belirli bir yaştan sonra sosyal ağlar, arkadaşlarla ile buluşmak için en kolay yollardan biri haline geliyor. Çoğu aile sosyal ağlara yalnızca çocuklarının neler yaptığını takip etmek için katıldıklarını, sonra bunun uzaktaki arkadaşları ve aileleri ile temasta kalmak için ne kadar iyi bir yol olduğunu gördüklerini anlatıyor.

Devamını Oku
03

Güvenli Mesajlaşma


Anında mesajlaşmada da diğer dijital servislerde olduğu gibi, sağduyuya dayalı aynı güvenlik kuralları geçerlidir. Ancak bu alanda o kadar çok uygulama ya da websitesi bulunuyor ki, siz birini öğrendiğinizde çocuğunuz yeni birini kullanmaya başlamış olabilir, bu nedenle çocuğunuzun neleri kullandığını takip etmeniz önemlidir.

Bunun yanında pekçok mesajlaşma uygulamasının birden fazla cihazda çalıştığını da unutmamalısınız. O yüzden, çocuğunuzun cep telefonuna el koydunuz diye arkadaşlarıyla sohbet edemeyeceğini düşünmeyin

Devamını Oku
04

Güvenli Sosyal Medya


Belirli bir yaştan sonra sosyal ağlar, arkadaşlarla ile buluşmak için en kolay yollardan biri haline geliyor. Çoğu aile sosyal ağlara yalnızca çocuklarının neler yaptığını takip etmek için katıldıklarını, sonra bunun uzaktaki arkadaşları ve aileleri ile temasta kalmak için ne kadar iyi bir yol olduğunu gördüklerini anlatıyor.

Devamını Oku
05

AKILLI CİHAZLARDA GÜVENLİK


AKILLI TELEFONLAR / IOS
iPhone, İpad ve iPod touch üzerinde Ebeveyn Kontrolleri, ‘Kısıtlamalar’ olarak anılır. Kısıtlamalar, belirli özellik ve uygulamaların kullanılmasını engeller, yetişkinlere yönelik içeriklere sahip web sitelerine erişimi engeller veya sadece izinli web sitelerine erişime izin verir.

 

AKILLI TELEFONLAR / ANDROID
Telefona indirilen uygulama türlerinin kontrol edilmesi: Öncelikle Google’ın PlayStore uygulamasına girin, ekranın sağ üst köşesinde, üstüste üç küçük blok bulunmaktadır. Bunlara tıklayınca bir açılır menü belirecektir, bu menüden ‘Ayarlar’ı seçin. ‘Kullanıcı Kontrolleri’ menüsü altında, ‘İçerik Filtreleme’ seçeneğini göreceksiniz; bu, indirebileceğiniz uygulamalar için bir olgunluk seviyesi seçmenize imkan verir. Uygulamalar, ‘Herkes’, ‘Düşük Seviye Olgunluk’, ‘Orta Seviye Olgunluk’, ‘Yüksek Seviye Olgunluk’ veya ‘Tüm Uygulamaları Göster’ şeklinde derecelendirilmiştir. Seçiminizi yaptıktan sonra, telefonunuza sadece uygun olarak değerlendirğiniz uygulamalar indirilebilecektir.

Devamını Oku
06

BİLGİSAYARINIZDA EBEVEYN AYARLARI


Çocuğunuzun yaşı ilerledikçe ödevlerine yardımcı olması yaptığı çevrimiçi araştırmalar da artacaktır. Bu aşamada yetişkinlere yönelik içerikleri arama sonuçlarından nasıl uzak tutacağınızı bilmeniz önemli:

Devamını Oku
7

Vodafone'un güvenlik
çözümleri


Öncelikle, Google Play üzerinden Vodafone Guardian uygulamasını indirin ve cihazınıza kurun.

Adım 1 – Bir Ebeveyn İrtibat Numarası Belirleyin

Uygulamayı indirdikten sonra, Vodafone Guardian uygulaması herhangi bir nedenden dolayı devre dışı bırakıldığında mesaj almak için bir ebeveyn irtibat numarası girin. ‘Kaydet’e tıklayın. Cihazdan bir acil durum çağrısı yapıldığında da bir mesaj alacaksınız.

Devamını Oku

Dijital dünyada içerik ve daha fazlası..


Dijital dünyada güvenlik konusunu gerçek dünyanın daha büyük bir hali olarak düşünmeniz karar vermenizi ve çocuğunuzu yönlendirmenizi kolaylaştırır. Çünkü burada da kurallar gerçek dünyadakilere oldukça benzer: Yabancılardan kaçın, kişisel bilgilerini verme ve seni rahatsız eden bir şey görürsen güvendiğin bir yetişkinle konuş. Dolayısıyla dijital anne babalara tavsiyemiz oldukça basit: Hayır demekten korkmayın! Tıpkı çocuklarınızın her filmi seyretmesine ya da bir gece dışarıda yalnız kalmasına izin vermeyeceğiniz gibi, hangi web sitelerini, oyunları veya uygulamaları kullanabileceklerine de sınır koyun.

 

Güvenli Sosyal Medya


Belirli bir yaştan sonra sosyal ağlar, arkadaşlarla ile buluşmak için en kolay yollardan biri haline geliyor. Çoğu aile sosyal ağlara yalnızca çocuklarının neler yaptığını takip etmek için katıldıklarını, sonra bunun uzaktaki arkadaşları ve aileleri ile temasta kalmak için ne kadar iyi bir yol olduğunu gördüklerini anlatıyor.

 

Ancak ailelerin bilmesi gereken bazı potansiyel riskler ve zorluklar da var: Siber-zorbalık, aşırı teknoloji kullanımı, kimlik hırsızlığı, kişileri kandırma ve itibar yönetimi gibi. Tabii siz tam Facebook’u öğrendiğinizde, sürekli yeni sosyal ağların çıktığını göreceksiniz. sosyal ağlar yeni olsa da temel güvenlik kuralları değişmiyor.

Sosyal Medyanın 3 Altın Kuralı:
  1. Nezaket: Çocuğunuza çevrimiçinde nazik olmayı öğretin. Karşısındakinin kendini nasıl hissedeceğini düşünmesini hatırlatın. Başkaları kaba davrandığında veya doğru görünmeyen bir şey yaptığında ne yapması gerektiğini konuşmanız da iyi olacaktır.
  2. Paylaşım: Çocuğunuz gönderdiği fotoğrafların başkalarına iletilebileceğini ve başkaları tarafından kaydedilebileceğini bilmeli. Eğer başka birinin fotoğrafını paylaşıyorsa, o kişinin kendini nasıl hissedeceğini düşünmesini ve önce izin alması gerektiğini söyleyin. Ayrıca çocuklara ne tür bilgilerin sosyal medyada paylaşılmaması gerektiğini anlatmak da çok önemli. Bunlara adres, okul, telefon numarası ve e-posta adresi dahil.
  3. İçerik: Çocuğunuz herkesin hakkında yazdığı bir gün bunları okuyacağını otomatik olarak varsaymalı Dolayısıyla öğretmenler, aileler, arkadaşlar veya sınıftakilerle ilgili kaba yorumlarda bulunmaması gerekir. Ona internette yayınladığı her şeyin sonsuza dek kalacağını hatırlatın.

 

Sosyal Medya ve dijital ayak iziniz:

Hangi sosyal ağı kullanırsak kullanalım, her zaman bir ‘dijital ayakizi’ oluştururuz. Yazdığımız, ilettiğimiz veya yüklediğimiz her şey internette sonsuza dek kalır. Sosyal ağlar gizlilik kurallarını zaman zaman değiştirdiğinden, en güncel bilgiler için web sitelerine göz atmak önemlidir. Başlangıç için şu adımları takip edebilirsiniz:

  • Facebook: İletileri yalnızca ‘arkadaşların’ görebileceği ve herkesin göremeyeceği şekilde sınırlandırın. ‘Yalnız arkadaşlardan’ gelen mesajlara izin verin ve ‘etiketleri onayla’’nın etkin olmasını sağlayın (Facebook Ayarlar – Zaman Tüneli & Etiketleme). Bu sizin veya çocuğunuzun ‘etiketlendiği’ tüm mesajları görmenizi ve o etiket başkası tarafından görülmeden önce onaylamanızı ya da reddetmenizi sağlayacaktır.
  • Twitter: Yalnızca onaylı kullanıcıların görebilmesi için ‘Tweet’lerimi Koru’ yu tıklayın.
  • YouTube: OOturum açıp güvenlik modunu etkinleştirin ve kilitleyin. ‘Videoyu Düzenle’ seçip ‘Yayın ve Paylaşım Seçenekleri’’ni düzenleyerek yüklediğiniz videoların gizliliğini koruyun. Eğer çocuğunuzun bir hesabı varsa, arama sonuçlarında çıkmaması için ‘Liste Dışı’ yapabilirsiniz. Böylece yalnızca onların hesap sayfasının adresini bilen kişiler videolarını bulabilirler.
  • Instagram: ‘Profilini Düzenle’ bölümünde aşağı inin ve ‘İletiler Özeldir’ özelliğini ‘ON’ yapın. Böylece fotoğraflarınızın başka yerde repost edilmesi olasılığı azalır.
  • Snapchat: Snapchat’te iki gizlilik ayarı vardır: Biri size kimin snap gönderebileceğini, diğeri de kimlerin Hikâyelerinizi görebileceğini belirler.
  1. Bana Kim Snap Gönderebilir: İki gizlilik seçeneği vardır: “Herkes” ve “Arkadaşlarım”.
  2. Hikâyemi Kim Görebilir: Üç gizlilik seçeneği vardır: “Herkes”, “Arkadaşlarım” ve “Özel.”

 

Fotoğraflar ve etiketlenme kontrolleri

Eğer kızınız ya da oğlunuz, arkadaşlarının etiketlendiği bir fotoğrafını beğenmiyorsa şunları yapabilir:

  • Etiketi kaldırmak – İleti hâlâ orada kalır, ancak tıklandığında artık profilline veya zaman tüneline bağlanmaz.
  • Fotoğrafın sahibine onu kaldırmasını rica eden bir mesaj göndermek.
  • Fotoğrafı ilgili web sitesine rapor etmek. Eğer hizmet kurallarına aykırıysa kaldırılacaktır.
  • Fotoğrafın sahibini bloklamak veya arkadaşlıktan çıkarmak. Bu kişinin tüm etiketleri de kaldırılır ve çocuğunuz artık o sitede o kişiyi göremez ve etkileşime giremez.

 

FACEBOOK Güvenlik Ayarları
  • Facebook da diğer pek çok sosyal medya uygulaması gibi hesap oluşturabilmek için herkesin en az 13 yaşında olmasını şart koşmaktadır. Eğer çocuğunuz 13 yaşın üstündeyse ve bir facebook hesabı var ise, kendi e-posta adresi ve parolasını kullanarak oturum açmasını isteyin. Haber akışı sayfalarının sağ üst köşesindeki aşağı ok’a tıklayarak ‘Ayarlar’a erişin. ‘Ayarlar’ (masaüstü bilgisayarlarda sol taraftaki sütunda bulunur) altında, ‘Gizlilik’ sayfası çocuğunuzun iletilerini kimlerin görebileceğini ve bulabileceğini kontrol etmenize izin verir. Çocuğunuzla arkadaş olabilecek veya çocuğunuza arkadaş isteği gönderebilecek kişileri kısıtlamak için ‘Benimle Kim İrtibata Geçebilir?’i seçin. Davetiye, kullanıcı ve uygulama taleplerini engellemek için ‘Engelleme’ ayarını kullanın. Ayrıca bir ‘kısıtlı kişi’ listesi de oluşturabilirsiniz. Bu listeye eklemeyi seçtiğiniz kişiler çocuğunuzun profilinin son derece sınırlı bir versiyonunu görebilecek.
  • ‘Zaman Tüneli ve Etiketleme’, çocuğunuzun etiketlendiği fotoğraf ve iletileri kontrol etmenize yardımcı olur. Zaman tüneline kimin gönderi iletebileceğini, zaman tünelini kimin görebileceğini ve bir iletide etiketlendiklerinde ne olacağını yönetebilirsiniz. Diğer kişilerin çocuğunuzun zaman tünelini nasıl gördüğünü kontrol etmek için, Facebook sayfalarına girin ve ‘Aktivite Kaydı’ çubuğunun yanında yer alan aşağı ok’a tıklayın. ‘Başkasının Gözünden Gör’e tıklayın ve çocuğunuzun arkadaş listesinden bir isim yazın, böylece profilinin söz konusu arkadaşına nasıl göründüğünü görebilirsiniz.
  • Uygulamalar ayarı, Candy Crush gibi oyun ve uygulamalar üzerinden hangi bilgilerin paylaşılacağını kontrol etmenize izin verir. Ayrıca, bu ayar ile belirli kullanıcılardan gelen uygulama indirme veya oyun oynama davetiyelerini de engelleyebilirsiniz.
  • Facebook’un akıllı telefondaki gizlilik ayarlarını da çocuğunuzun bilgisayar üzerindeki Facebook hesabının ayarları belirler. Gizlilik ayarlarını değiştirdiğiniz takdirde, değişiklik her yere yansımakta ve insanların uygulama veya web sitesi üzerinden çocuğunuzun Facebook profilini nasıl görüntüleyeceğini etkilemektedir.
Unutmayın

Çocuğunuzun Facebook hesabı açmak için en az 13 yaşında olması gerekmektedir. Facebook herkese açık bir platformdur. Çocuğunuz etiketlendiği bir gönderi veya fotoğrafı zaman tünelinden kaldırsa da bunlar yine site üzerinde başka yerlerde görülebilecektir. Facebook üzerindeki rahatsız edici içerikleri şikayet etmek için ‘Şikayet Et’ düğmesini (her gönderinin sağındaki açılır menü üzerinde) kullanabilirsiniz. Daha fazla yardım ve bilgi için Facebook Aile Emniyet Merkezi’ne gözatabilirsiniz. Gizlilik ayarları zaman zaman değişebilir. sizin veya çocuğunuzun ayarlarının güncel olup olmadığını buradan kontrol edebilirsiniz.

 

TWITTER Güvenlik Ayarları

En güvenli ayarlar için, şu adımları izleyin:

  • Çocuğunuzun bir twitter hesabının olması için en az 13 yaşında ya da daha büyük olması gereklidir.
  • Eğer çocuğunuz bu koşulu sağlıyorsa ve bir twitter hesabı olması konusunda ısrarcıysa, ondan oturum açmasını isteyin ve ‘Güvenlik ve Gizlilik’ ayarlarına girin: Twitter web sitesi üzerinde, sağ üstteki profil resmine ve sonrasında çıkan açılır menüdeki “Ayarlar”a tıklayın. Sol taraftaki menüden “Güvenlik ve Gizlilik”I seçin.
  • Oturum açma teyidi – ‘Oturum Açma Teyidlerini Telefonuma Gönder’i seçin ve telefon numaranızı girin.
  • Parola sıfırlama – parola sıfırlandığında ek kişisel bilgiler istenmesini sağlamak için bu kutucuğu işaretleyin.
  • Tweet gizliliği – önceden onayı olmadan kimsenin çocuğunuzun tweetlerini okuyamaması için bu kutucuğu işaretleyin.
  • Tweet konumu – konum bilgilerinin tweetlere eklenmesini engellemek için bu kutucuğu işaretsiz bırakın.
  • Keşfedilebilirlik – insanların çocuğunuzu e-posta adresi veya telefon numarası üzerinden bulmalarını engellemek için her iki kutucuğu da işaretsiz bırakın.
  • Promosyon içerik– kişisel bilgilerinizin Twitter tarafından kişiye özel reklamlar iletmek için kullanılmasını engellemek için bu kutucuğu işaretsiz bırakın.
  • Hakaret içeren tweetlerin bildirilmesi – Zararlı içeriği Twitter admin’e bildirmek için bir Tweet’in sağ tarafında ‘Daha Fazla > Tweet’i Bildir’i seçin.

 

YOUTUBE Güvenlik Ayarları

En güvenli ayarlar için, şu adımları izleyin:

  • Öncelikle şunu hatırlatalım: YouTube hesabı açmak için çocuğunuzun en az 13 yaşında olması gerekiyor ancak bu sitedeki videoların çoğuna erişmek için bir hesabınız olması gerekmiyor. Bu nedenle çocuğunuza ait bir hesap olmasa dahi Youtube sayfasına giriş yaptığınız tüm teknolojik aygıtların güvenlik ayarlarını düzenlemeniz daha güvenli bir sonuç verir.
  • Bunun için herhangi bir YouTube sayfası açın. Sayfanın alt tarafında bir ‘Güvenlik’ düğmesi bulunmaktadır. ‘Tercihler’ ayarını tıklayarak açın. ‘Güvenlik Modu’nu AÇIN ve ‘Kaydet’e tıklayın.
  • Ayrıca, YouTube Uygulamasında Güvenli Arama Filtresini de uygulayabilirsiniz. Menü ikonuna ve sonra “Ayarlar” ikonuna tıklayın. ‘Güvenli Arama Filtresi’ne tıklayarak ‘filtre yok’ ile ‘güçlü filtre’ arasında seçim yapın.
  • YouTube hesabınız varsa, hesabınızla oturum açarak ‘Güvenlik Modu’nu kitleyebilirsiniz, böylece sizin dışınızda hiç kimse ayarları değiştiremez.
Unutmayın:
  • Güvenlik Modu’nu kilitlemek için bir Google veya YouTube hesabınız olması gerekiyor.
  • Siz veya çocuğunuz uygunsuz bir video ile karşılaşırsanız, video’nun altında yer alan ‘Bayrak’ düğmesine tıklayarak bildirebilirsiniz.

Güvenli Mesajlaşma


Anında mesajlaşmada da diğer dijital servislerde olduğu gibi, sağduyuya dayalı aynı güvenlik kuralları geçerlidir. Ancak bu alanda o kadar çok uygulama ya da websitesi bulunuyor ki, siz birini öğrendiğinizde çocuğunuz yeni birini kullanmaya başlamış olabilir, bu nedenle çocuğunuzun neleri kullandığını takip etmeniz önemlidir.

Bunun yanında pekçok mesajlaşma uygulamasının birden fazla cihazda çalıştığını da unutmamalısınız. O yüzden, çocuğunuzun cep telefonuna el koydunuz diye arkadaşlarıyla sohbet edemeyeceğini düşünmeyin

Çocuğunuza mesajlaşmanın özel bir görüşme gibi görünse de öyle olmadığını hatırlatmanız önemli. İki kişi arasınzda konuşur gibi yapılan bir yazışmanın ya da paylaşılan fotoğrafın bu kişiler arasında kalacağının hiçbir garantisi yoktur. Çocuğunuzu ‘gönder’ tuşuna basmadan önce bir saniye durup düşünmeye teşvik edin.

 

Anında mesajlaşma için basit güvenlik önerileri.
  1. Kimliğinin tespit edilemeyeceği ve cinsiyeti belli olmayan bir ekran adı seçin.
  2. Mesajlaşlaşırken gerçek ad ve e-posta adresi gibi kişisel bilgileri vermemesinin önemini anlatın.
  3. Tanımadığı kişilerden URL de dahil, hiçbir dosya, adres vb. indirme kabul etmemesi gerektiği belirtin.
  4. Çocuğunuzun arkadaşlarının arkadaşlarından veya tanımadığınız insanlardan gelen arkadaşlık taleplerine özellikle dikkatli yaklaşın.
  5. Internette asla biriyle gerçek hayatta görüşmek üzere sözleşmemesi gerektiğinin altını çizin.
  6. Gerçek yerini belli etmemesinin, konum paylaşmamasının önemli olduğunu vurgulayın.
  7. Sohbetlerinizi nasıl kaydedeceğinizi öğrenin. Gerektiğinde ekran görüntüsünü resim olarak kaydetmeniz gerekebilir; bu durumda ekteki adımları izlemelisiniz:
  8.  

    Windows’ta ekran görüntüsü almak için aşağıdaki adımları takip edebilirsiniz:
    • Hata penceresine tıklayın.
    • Tam ekran görüntüsü almak için klavyenizdeki Print Screen tuşuna (PrtScn veya PrtScrn olarak da etiketlenmiş olabilir) basın. Bu tuş, klavyenin üst kısmında F tuşlarının sağında (F1, F2, vb.) ve genelde ok tuşlarıyla aynı hizada bulunur.
    • Sadece etkin olan bir programın ekran görüntüsünü almak için Alt düğmesine (ara çubuğunun iki tarafında bulunur) basılı tutun ve ardından Print Screen tuşuna basın.
    • Bu ekran görüntüsünü daha sonra görüntülemek için veya resim olarak kaydetmek için Microsoft Paint (Paint) veya başka bir grafik progranmını kullanabilirsiniz.
    • Sisteminizde Paint Programını açmak için - Başlat-> Programlar -> Donatılar->Paint adımlarını izleyin.
    • Paint programında boş bir sayfada Düzenle'ye ve ardından Yapıştır'a tıklayın, ekranınız boş sayfada görüntülenecektir.
    • Kaydetmek için resim veya grafik öğesi kaydederken her zaman kullandığınız adımları izlemeniz yeterli (örneğin Dosya'ya ardından Kaydet veya Farklı Kaydet'e tıklayın.
    • Dosyayı kaydetmek istediğiniz konumu (sürücü/klasör) seçin. Varsayılan konum Masaüstü'dür. İstenilen adı Dosya Adı alanına yazın. Açılır menüden Kayıt türü'ne tıklayarak istenilen resim türünü de seçebilirsiniz.
    Mac OS X’te ekran görüntüsü almak için aşağıdaki adımları takip edebilirsiniz:
    • Klavyede Command-Shift-3 tuş birleşimine basın
    • Ekran görüntüsü alınır ve Masaüstünde dosya olarak kaydedilir.
  9. Başkalarını tahrik edecek, sert mesajlar göndermemesi gerektiğini hatırlatın. Gönderdiği mesajların kalıcı olduğunu bilmesini sağlayın.
  10. Internette nasıl davranması gerektiğini çocuğunuzla görüşün. Kullanmasını istediğiniz kalıpları ya da istemediklerinizi net olarak belirtin.

Güvenli Dijital Dünya İçin Kontrol Listesi


1. Güvenli İçerik

Sizin anne babalarınızı yatağın altında gizlenen dergiler endişelendirse de şimdiki anne babaların endişesi internet tarayıcısı geçmişi. Üstelik çocuğunuz kaç yaşında olursa olsun, okul bahçesinde gerçekleşen tüm olaylar artık çevrimiçi ortama taşınmış durumda. Kısacası çocuğunuz çevrimiçi olduğunda karşılaşacağı içerik her zaman sizin tahmin ettiğiniz doğrultuda olmayabilir. Yaşı dolayısıyla çocuğunuzun içerik konusunda doğru filtreleri uygulayamayabileceğini de düşünerek içerik konusunda ekte derlediğimiz birkaç öneriye göz atmanızı öneririz:



Güvenli İçerik için Basit Tavsiyeler
• Çocuğunuzun televizyon izlerken sadece yaşına uygun içeriğe maruz kalması için program öncesinde yayınlanan akıllı işaretleri ve film derecelendirmelerini dikkate aldığınız gibi; dijital dünyada da bunların yerini tutan Ebeveyn Kontrolleri, YouTube Güvenlik Modu ve Google Güvenli Arama gibi çevrimiçi araçlardan da en etkin şekilde yararlanın ancak hiçbir şeyin ebeveyn gözetiminin yerini tutmayacağını unutmayın!
• Çocuğunuz, henüz küçük yaştayken interneti nasıl kullandığının farkında olmanız ve onunla hangi web sitelerini kullanabileceği konusunda anlaşmanız önemli. Eğer çocuğunuz ergenlik döneminden geçiyorsa kendisi için hangi içeriğin uygun olup hangilerinin olmadığını onunla yüzyüze konuşmalısınız.
• Sosyal medya, oyun siteleri ve video paylaşım siteleri üzerindeki yaş limitlerinin (ör: Facebook için 13+) önemi hakkında konuşun; bu yaş limitleri küçük yaştaki çocukların uygunsuz içeriklerden korunması için koyulmaktadır. Sağduyuyla değerlendirin; çocuğunuzu en iyi siz tanıyorsunuz dolayısıyla bir sosyal medya hesabı açmak için hazır olduğunda bunu yine siz bilirsiniz ve gerekli aksiyonları alabilirsiniz.
• Tanımadığı kişiler tarafından gönderilen linklere veya e-posta eklerine tıklamamasının veya anketlere yanıt vermemesinin önemli olduğunu ona açıklayın.
• Onu rahatsız eden herhangi bir şey hakkında dilediği zaman sizinle konuşabileceğini bildiğinden emin olun. Böyle bir durumda internet erişimini engelleyeceğinizi, cep telefonu veya oyun konsolunu elinden alacağınızı düşünüyor ve sizinle birşey paylaşmıyor olabilir. Bu tip konularda ona güvence verin ve sizinle her zaman daha fazlasını paylaşmasının önünü açın.
Çocuğunuzun internet üzerinde gördüğü herhangi birşeyin uygunsuz olduğundan endişe ediyorsanız, bunu internet, cep telefonu veya oyun sağlayıcınıza (bunu nasıl yapacağınızı öğrenmek için web sitelerindeki ‘Yardım’ veya ‘Güvenlik’ alanlarına bakın) bildirebilirsiniz. Ayrıca böyle bir durumda çocuğunuzun yaş grubuna göre derlediğimiz önerileri de yeniden gözden geçirmenii öneririz.


2. ÇEVRİMİÇİ KALMA SÜRESİ

Nasıl 1980’li yıllarda çocuklar saatlerce ev telefonunu meşgul ediyorsa, bugünkü çocuklar da vakitlerini internette geçiriyorlar. O nedenle anne babaların ilk sorularından biri: “çocuğum ekran başında ne kadar zaman geçirmeli?”. Ne yazık ki bu konuda da bir altın kural veya sihirli formül yok; bazı uzmanlar günde iki saatin üst limit olması gerektiğini söylerken, diğerleri çocuğunuzun internette tam olarak ne yaptığına bağlı olarak bu sürenin değişebileceği görüşünde. Elbette bu süreyi belirlerken yaş da önemli bir faktör.


Eğer çocuğunuz okulda başarılıysa, spor faaliyetlerine katılıyorsa veya başka hobilerle meşgul oluyorsa, arkadaşları ile sosyal ilişkileri kuvvetliyse, mutlu ve sağlıklı görünüyorsa doğru dengeyi yakalamışsınız demektir. Çocuğunuzun günlük hayatında sosyalleşmesi, arkadaşlarıyla yüz yüze sohbet etmesi, sokakta oynaması ve gerçek hayata dair daha bir çok aktiviteyi severek yapması sanal dünyada geçirmek istediği süreyi azaltacaktır.

Özellikle ergenlik döneminde internette geçirilecek süreyle ilgili limitleri belirlemek ve uygulamak zor olabilir. Alabileceğiniz olası olumsuz tepkilere rağmen kuralları uygulamak dijital dünyada başarılı bir aileiçi iletişimi sürdürebilmenin önemli bir parçasıdır.

Ekran başında geçirilen süreyi kontrol altında tutmanın 6 basit yolu:
1. Ekran başında geçirilen süreyi dengelemek için gündelik hayatta-çevrimdışında- aktiviteler düzenleyin ve fırsatlar yaratın. Çocuğunuzun yüz yüze ilişkilerden aldığı keyif arttıkça, sosyal etkileşim için internetin desteğine ihtiyacı bir o kadar azalacaktır. Bir spor takımı, müzik dersi veya etkinlik kulübü gibi ortak ilgi grupları bulmanız da size yardımcı olabilir.
2. Çocuğunuzun internette ne kadar zaman geçirdiğine ve ne yaptığına dikkat etmenizi, bu sürenin giderek artıp artmadığını, internet dışındaki hayatını olumsuz etkiliyip etkilemediğini sürekli control etmenizi öneririz.
3. Kuralların anne babalar için de geçerli olduğunu unutmayın! Çocuğunuza “yemek masasında mesaj göndermek yasak” dediyseniz, siz de yemek sırasında e-postalarınıza bakmayın. Çocuklar ikiyüzlülüğe karşı duyarlıdır.
4. Çocuğunuzun internet başında geçirdiği süreyi adım adım değiştirin. Evdeki teknolojik cihazları her gece aynı saatte kapatın veya geceleri tüm cihazların koyulması zorunlu olan aile içi bir ‘şarj sepeti’ kullanmaya başlayın. Böylelikle çocuklar belli bir saatten sonra teknolojik aygıtlarını kullanmamaları gerektiğini daha kolay kabullenirler. Ayrıca, ev işleri tamamlanana kadar cihazların kullanımına sınırlama getirmeyi de bir yöntem olarak kullanabilirsiniz.
5. Ekran başında çok zaman geçirdiğini düşünüyorsanız bunun altında yatan ana nedenleri anlamanız gerekir. Okulda arkadaşları ile tartışmış ve size söz etmemiş olabilir, aileden birine karşı tavır takınıyor olabilir. Bu gibi durumların olup olmadığını anlamanız, interneti bu sorunlarla başa çıkmak için kullanmadığından emin olmanız önemli.
6. Ekran başında geçirilecek süreye dair birtakım yol gösterici ilkeler belirlemeniz her zaman yardımcı olur.

Çocuğunuzun sağlıklı gelişimi için, aynı dengeli beslenmesi için harcadığınız çaba gibi, çevrimiçi-çevrimdışı dengesini de sağlamanız önemlidir. Eğer bu dengenin bozulduğunu düşünüyorsanız ve çocuğunuzun internet kullanımı konusunda gerçekten endişeliyseniz obsesif internet kullanımına işaret eden dört belirtinin olup olmadığını kontrol etmeye çalışın ve mutlaka bir uzmana başvurun:
1. Aşırı kullanım: Zamanın nasıl geçtiğini unutmak, yemeği veya uykuyu ihmal etmek.
2. Dış dünyadan uzaklaşma: Sinirlilik, gerginlik, depresyon, içe kapanma.
3. Israrcılık, sınırları zorlama ve engellenmeye toleransın azalması: Daha iyi bir bilgisayar veya internet üzerinde daha çok vakit geçirmek istemek.
4. Olumsuz etkiler: Öfke kontrolünde güçlük, yalanlar, tecrit ve yorgunluk.

3.YAŞ SINIRLARI
Yaş Gruplarına Göre Dijital Dünya

4.SİBERZORBALIKTAN KORUNMA
Siber-zorbalık (cyber-bullying) dilimize yeni yeni giren bir terim; tanımı günlük hayattaki zorbalık ve kabalığa benziyor. Dijital ortamda zorbalık; karşıdaki kişiyi rahatsız edici, küçük düşürücü, tehditkar mesajlar ve dedikodular ile çevrimiçi yayınlanan utanç verici fotoğraf ve videoların sosyal medya, yazı dosyaları, web siteleri veya anlık mesajlaşma vasıtasıyla paylaşılması ile gerçekleşir. Alay etme, dalga geçme ve bu yolla eğlenme çocukların günlük hayatında, özellikle belirli yaş gruplarında çokça karşılaşılan davranışlardır. Normal hayatta eğitimcilerin ve anne babaların kontrol altında tutmaya çalıştığı bu davranışlar dijital ortamda da gerçekleşir, üstelik çocuklar yüzyüze olmadığında aynı eylemleri sonuçlarını düşünmeden, rahatlıkla gerçekleştirebilirler. Böyle durumlarda hedef konumunda olan kişi kaçış yolu bulmakta zorlanır. Bu nedenle çocuğunuzun siber-zorbalığı deneyimlemiş veya buna şahitlik etmiş olması durumunda her zaman size gelebileceğini bilmesi çok önemlidir.


Çocuğunuz siber zorbalığa maruz kaldıysa ona yardımcı olmanın 7 yolu

1. Endişesini paylaşmasına izin verin.
2. Sakin kalmaya çalışın ve onun endişelerini ciddiye alın.
3. Çocuğunuz yapmamasını söylediğiniz bir şey yapmış olsa bile onu suçlamamaya çalışın.
4. Zorbalık yapan kişi okuldan birisiyse bir öğretmenle konuşun ve buna karşı nasıl bir politikaları olduğunu öğrenin.
5. Çocuğunuzun duygularına karşı duyarlı olun. Örneğin, internete bağlandığı tüm cihazlarını süresiz yasaklamayın.
6. Zorbalık yapan çocuğun, çocuğunuzun ve sizin tanıdığınız biri olması durumunda dahi yüzleşme isteğinizi bastırın ve
7. Birlikte plan yapın. Örneğin:
• Zorbalık yapan kişiye karşılık vermemesini tavsiye edin.
• Mesajları, e-postaları ve web sitelerinin ekran görüntülerini saklayın.
• Zorbalık yapan arkadaşını çocuğunuzun arkadaş listesinden çıkartın, çocuğunuzun sosyal medya profilini özel yapın.
• Sosyal medya sitelerindeki Rapor et/Blokla seçeneklerini kullanın veya ilgili servisleri kullanarak bazı numaraların çocuğunuzu aramasına ve çocuğunuza mesaj göndermesine engel olun.

Ya siber zorbalık yapan kişi sizin çocuğunuzsa:
Daha önce kimseye karşı kaba bir davranış sergilememiş gençler bile anonim olduklarını düşünerek siber zorbalığa yönelebilirler. Ekranın gerisinde saklandıklarından, yüz yüzeyken akıllarından bile geçmeyecek şeyleri yapabilir ve söyleyebilirler. Ya da arkadaş baskısına kapılıp sonuçlarını hiç düşünmeden sosyal medyadaki bir sohbete katılabilirler.
Siber zorbalık yapan kişi; davranışlarının başkaları tarafından desteklenmesine, bu davranışlara katılınmasına ve meydan okuyacak kimsenin çıkmamasına ihtiyaç duyar. Eğer çocuğunuzun bir arkadaşına olan davranışlarının siber zorbalığa vardığınız düşünüyorsanız:
1. Onunla, nasıl bir yanlış yaptığı ve bunun neden kabul edilemez olduğu hakkında açıkça konuşun.
2. Onu dinleyin – Bir başkasını nasıl etkilediğini, ya da yaptığının zorbaca olduğunu gerçekten anlamıyor olabilir.
3. Zorbalık davranışının kaynağını anlamaya çalışın, ama ortaya koyduğu sebepleri mazeret olarak göstermesine izin vermeyin.
4. Onu sevdiğinizi, ama davranışlarının değişmesi gerektiğini söyleyin.

AKILLI CİHAZLARDA GÜVENLİK


AKILLI TELEFONLAR / IOS

iPhone, İpad ve iPod touch üzerinde Ebeveyn Kontrolleri, ‘Kısıtlamalar’ olarak anılır. Kısıtlamalar, belirli özellik ve uygulamaların kullanılmasını engeller, yetişkinlere yönelik içeriklere sahip web sitelerine erişimi engeller veya sadece izinli web sitelerine erişime izin verir.

Parola Oluşturma: Sırasıyla Ayarlar > Genel > Kısıtlamaları Etkinleştir seçeneklerine tıklayın ve bir parola girin. Parolanızı kullanarak ayarlarınızı değiştirebilir veya Kısıtlamalar’ı kapatabilirsiniz. Parolanızı kaybeder veya unutursanız, kısıtlamaları kaldırmak için cihazı fabrika ayarlarına geri döndürmeniz gerekecek, o nedenle parolanızı not etmeniz faydalı olur.

Kısıtlamaların kullanımı: Safari, kamera (FaceTime da devre dışı kalır), iTunes Store, iBooks Store, uygulama kurulumu, uygulama silme, uygulama içi alımlar, Siri, AirDrop ve CarPlay dahil olmak üzere uygulama ve özelliklere erişimi kısıtlayabilirsiniz. Bazı uygulamalar, kullanıcının açık onayı olmadan iTunes Store hesabını kullanarak oyun veya aktivite içerisinde “ekstraların” satın alınmasına imkan verir. iTunes Store hesabınızı istenmeyen veya onay verilmeyen satın almalara karşı nasıl korumak için kısıtlamaları nasıl kullanabileceğinizin detayları için Apple talimatlarına gözatmanızı öneririz.

İçerik türleri: Derecelendirmeler, Müzik ve Podcast’ler, Filmler, TV dizileri, Kitaplar, uygulamalar, Siri, Web Siteleri ve içerik satın almak için parola istenmeden önce gerekli süre dahil olmak üzere, belirli içerik türlerine erişimi engelleyebilirsiniz. Uygun içerik derecelendirmelerini otomatik olarak uygulamak için derecelendirmeler bölümünde bulunduğunuz ülkeyi seçmeniz gerekir.

Gizlilik ayarları: Bu ayarları kullanarak konum servisleri, irtibat bilgileri, takvimler, hatırlatıcılar, fotoğraflar, Bluetooth paylaşımı, mikrofon, Twitter, Facebook ve reklamlar dahil olmak üzere gizlilik ayarlarında değişiklik yapılmasını engelleyebilirsiniz.

Ayarlar ve hesaplar: Kullanıcı hesapları, “arkadaşlarımı bul”, hücresel data kullanımı, arkaplan uygulama güncelleme ve data kullanım limiti gibi ayar ve hesap değişikliklerini engelleyebilirsiniz.

Oyun Merkezi:
Çoklu oyuncuyla oynanan oyunlar ve arkadaş ekleme de dahil olmak üzere Oyun Merkezi içerisindeki özellikleri kısıtlayabilirsiniz.

Çocuğunuzun hesabını yönetin: Çocuğunuz 13 yaşından büyükse iTunes Hediyeler uygulamasını kullanarak veya aylık harçlığını değerlendirerek birlikte küçük alışverişler yapabilirsiniz.

AKILLI TELEFONLAR / ANDROID

Telefona indirilen uygulama türlerinin kontrol edilmesi: Öncelikle Google’ın PlayStore uygulamasına girin, ekranın sağ üst köşesinde, üstüste üç küçük blok bulunmaktadır. Bunlara tıklayınca bir açılır menü belirecektir, bu menüden ‘Ayarlar’ı seçin. ‘Kullanıcı Kontrolleri’ menüsü altında, ‘İçerik Filtreleme’ seçeneğini göreceksiniz; bu, indirebileceğiniz uygulamalar için bir olgunluk seviyesi seçmenize imkan verir. Uygulamalar, ‘Herkes’, ‘Düşük Seviye Olgunluk’, ‘Orta Seviye Olgunluk’, ‘Yüksek Seviye Olgunluk’ veya ‘Tüm Uygulamaları Göster’ şeklinde derecelendirilmiştir. Seçiminizi yaptıktan sonra, telefonunuza sadece uygun olarak değerlendirğiniz uygulamalar indirilebilecektir.

Uygulama satın alımları için bir parola belirleyin: Android’in varsayılan ayarı, bir uygulama indirmeden önce parola girmenizi gerektirir. Bu ayarın değiştirmek için ‘kullanıcı kontrolleri’ menüsüne gidin ve ‘Satın Almalar için Parola Gerekli’’ye tıklayın, uygulama satın almak için parola gereken durumlar için karşınıza üç seçenek çıkacak: ‘Bu Cihazda Google Play üzerinden Yapılan tüm Satın Almalar’, ‘Her 30 dakikada’ veya ‘Hiçbir Zaman’. Seçiminizi yaparak devam edin.

Uygulamaların konumunuzu göstermesini engelleyin: Telefonunuzun ana ekranının sağ alt köşesindeki uygulamalar ikonuna tıklayın. ‘Ayarlar’ menüsünden, ‘Konum ve Güvenlik’i seçin. Uygulamaların konumunuzu göstermesini engellemek için ‘Kapalı’yı seçin.

BİLGİSAYARINIZDA EBEVEYN AYARLARI


GOOGLE GÜVENLİ ARAMA.

Çocuğunuzun yaşı ilerledikçe ödevlerine yardımcı olması yaptığı çevrimiçi araştırmalar da artacaktır. Bu aşamada yetişkinlere yönelik içerikleri arama sonuçlarından nasıl uzak tutacağınızı bilmeniz önemli:

• Google’a girin ve arama kutucuğuna bir anahtar kelime yazın. ‘Ara’ya tıklayın, sayfanın sağ üst köşesinde “ayarlar” ikonu belirecektir. ‘Ayarlar’ ikonuna ve sonrasında açılır menüden ‘Arama Ayarlarına’ tıklayın.

• ‘Arama Ayarları’ sayfasında ‘Açık sonuçları filtrele’ kutucuğunu işaretleyin ve sonrasında sayfanın altında ‘Kaydet’e tıklayın. Eğer Google hesabınız yoksa, ailenizin bilgisayarında Güvenli Arama’yı kilitli hale getirebilmek için bir hesap açın. ‘GüvenliAramayıKilitle’ye tıkladıktan sonra, sizin dışınızda hiçkimse ayarları değiştiremez.

• Güvenli Arama kilitlendikten sonra, tüm arama sayfalarının sağ üst köşesinde bir dizi renkli top göreceksiniz. Eğer bunları görmüyorsanız, GüvenliArama kilitli değildir.

• Birden fazla tarayıcı kullanıyorsanız, Google GüvenliArama’yı her birinde ayarlamanız gerekir. Aynı şekilde, aile bilgisayarınızı kullanan herkesin farklı kullanıcı profilleri varsa, bunlardan her biri için GüvenliArama’yı ayarlamanız gerekir.

• Google’ın aile güvenliği politikaları ve özellikleri hakkında daha fazla bilgi için bu linki kullanabilirsiniz: www.google.com.tr/intl/tr/safetycenter/families/start/

VODAFONE’UN GÜVENLİK ÇÖZÜMLERİ


VODAFONE GUARDIAN

Öncelikle, Google Play üzerinden Vodafone Guardian uygulamasını indirin ve cihazınıza kurun.

Adım 1 – Bir Ebeveyn İrtibat Numarası Belirleyin

Uygulamayı indirdikten sonra, Vodafone Guardian uygulaması herhangi bir nedenden dolayı devre dışı bırakıldığında mesaj almak için bir ebeveyn irtibat numarası girin. ‘Kaydet’e tıklayın. Cihazdan bir acil durum çağrısı yapıldığında da bir mesaj alacaksınız.

Adım 2 – Bir parola seçin

Uygulamayı kontrol etmek için bir parola belirleyebilirsiniz. Bu parola girilmeden Vodafone Guardian ayarlarında hiçbir değişiklik yapılamaz. Parolanızı iki kere girin ve ‘Kaydet’e tıklayın.

Adım 3 – Mesaj Yardımcısını Etkinleştirin

Mesaj Yardımcısını etkinleştirirseniz, Vodafone Guardian gelen mesajlarınızın yanına ‘Bunu Kabul Etmiyorum’ butonu yerleştirecektir. Çocuğunuza istenmeyen bir mesaj aldığında yardımcı olmak için tasarlanan bu butona basılması mesajın çocuğunuzun gelen kutusundan silinmesini sağlar. Mesaj Yardımcısına gidin ve ‘Her Zaman Etkin’, ‘Asla Etkin Değil’ veya ‘… ile … arasında etkin’ (tercih ettiğiniz saat ve günleri girin) seçeneklerinden birini seçin.

Adım 4 – Ayarları kişiselleştirin

Aramalar, kısa mesajlar ve Kablosuz internet ağı, Bluetooth, Kamera, Tarayıcı ve Uygulama Ekleme/Kaldırma gibi telefon özellikleri için ayarları kişiselleştirebilirsiniz.

Örneğin:

• Çocuğunuzun ne zaman arama alabileceği veya yapabileceğine ilişkin bir zaman programı belirlemek isterseniz, ‘Aramalar & Mesajlar’a ve sonrasında ‘Etkin Saatler’e tıklayın ve süre limitlerini seçin. Bu özellik çocuğunuzun okul saatlerinde telefon kullanımını sınırlandırmak için faydalı olabilir.

• Oğlunuzun veya kızınızın cep telefonundan internete erişmesini tercih etmediğiniz takdirde, ‘Telefon Özellikleri’ne, sonrasında ‘Tarayıcı’ya gidin ve ‘Asla İzin Verme’yi seçin.

• Okuldayken kamera kullanımlarını engellemek için, ‘Telefon Özellikleri’ne, sonrasında ‘Kamera’ya gidin ve ‘… ile … arasında izin ver’ altındaki zamanlayıcıyı ayarlayın.