DİJİTALLEŞEN DÜNYADA ANNE BABA OLMAK

Yıllar ilerledikçe çocuklarımızın teknolojiyle tanışma yaşı da giderek düşüyor. Peki çocuklarımızın artık kolayca ulaşabildiği bu teknoloji güvenli mi? İşin uzmanlarına danıştık ve anne babalara güvenli interneti sağlamaları için öneriler ve tedbirlerle geldik

01

Dijital Dünya
ve Aileniz


Dijital teknoloji modern yaşamın vazgeçilmezleri arasında yerini alırken bu duruma ayak uydurmak size de zor geliyorsa, endişelenmeyin. Anne-baba içgörüleriniz, biraz deneme ve biraz da sabırla bu konuda da kolayca yol alabilirsiniz.

  • 13 yaşındaki oğlunuz bilgisayar oyunlarına meraklıysa, beraber oynamayı deneyin. Bırakın oyunu tüm incelikleriyle size de öğretsin.
  • Kızınız resme mi meraklı? Resim teknikleri üzerine blogları birlikte takip edebilir, bu konuda videolar bulup eş zamanlı çizmesine olanak sağlayabilirsiniz. Hatta çizimini mükemmelleştirmesi için ona internette bir resim dersi bulabilirsiniz.
  • Çocuğunuz dinozorlara mı ilgi duyuyor? Internette birlikte resimler arayabilir, içlerinden en beğendiğiniz birkaç tanesini seçip yazıcıda yazdırabilir ve bir postere dönüştürüp duvarına asabilirsiniz.
Devamını Oku
02

ANNE –BABALARA 7 TEMEL ÖNERİ


Dijital bir dünyada anne-baba olmanız, teknoloji konusunda uzman olmanızı gerektirmez. Önceden belirlenmiş bazı kurallarla kendinizi hazırlar ve teknolojik gelişmelerden haberdar olma konusunda özen gösterirseniz oldukça iyi bir mesafe katetmiş olursunuz. Kendinizi hazır hissetmenizi sağlayacak 7 basit ipucunu sizler için biraraya getirdik:

Devamını Oku
03

Yaş gruplarına göre dijital dünya


”Dijital dünyaya giriş” için bir zaman çizelgesi yapmak çok kolay gibi görünse de çocuklar ve ergenlik dönemindeki gençler için açık ve net zamanlamalar belirlemek oldukça güç. Çünkü 7 yaşındaki, 10 yaşındaki veya 15 yaşındaki her çocuk aynı teknolojileri kullanmıyor. Bu, çocukların gelişmesine, ailenin bakışına ve evde, okulda ya da arkadaşlarının evlerinde hangi cihazlara erişimin olduğuna göre değişiyor. Dolayısıyla genel geçer kurallardan çok bazı yol göstericilerden bahsetmek mümkün. Aklımızın bir köşesinde bunu bulundurduktan sonra gelin size yardımı olması için biraraya getirdiğimiz önerilere göz atalım.

Devamını Oku

Dijital Dünya ve Aileniz


Dijital teknoloji modern yaşamın vazgeçilmezleri arasında yerini alırken bu duruma ayak uydurmak size de zor geliyorsa, endişelenmeyin. Anne-baba içgörüleriniz, biraz deneme ve biraz da sabırla bu konuda da kolayca yol alabilirsiniz.

  • 13 yaşındaki oğlunuz bilgisayar oyunlarına meraklıysa, beraber oynamayı deneyin. Bırakın oyunu tüm incelikleriyle size de öğretsin.
  • Kızınız resme mi meraklı? Resim teknikleri üzerine blogları birlikte takip edebilir, bu konuda videolar bulup eş zamanlı çizmesine olanak sağlayabilirsiniz. Hatta çizimini mükemmelleştirmesi için ona internette bir resim dersi bulabilirsiniz.
  • Çocuğunuz dinozorlara mı ilgi duyuyor? Internette birlikte resimler arayabilir, içlerinden en beğendiğiniz birkaç tanesini seçip yazıcıda yazdırabilir ve bir postere dönüştürüp duvarına asabilirsiniz.
Bu sitede, dijital çağda aile olma yolunda size yardımcı olacak bazı bilgileri ve birkaç öneriyi biraraya getirdik.
Dijital çağda daha mutlu bir aile olabilmek için ipuçlari:
  1. Net Kurallar Koyun
    Çocuğunuzun dijital dünya ile olan ilişkisine ilişkin açık kurallar ve net sınırlar belirleyin. Örneğin, bilgisayarı kaç saat kullanabileceği ya da hangi tür program ve uygulamaları indirebileceği konusunda sınırlarını bilmesi çok önemli. Unutmayın, aynı kuralları sizin de uygulamanız gerekli; örneğin yemek masasında cep telefonunu sizin için de yasaklar listesinde olmalı.
  2. Kontrol Edin
    Çocuğunuz internetteyken ya da sosyal ağları kullandığında; sadece yaşına uygun içeriğe erişimini sağlamak için “Aile Kontrolleri” ve “Güvenli Arama (SafeSearch)” gibi araçları kullanabilirsiniz. Ancak unutmayın, bunlar anne baba gözetiminin yerini alamaz. Bu nedenle çocuğunuz dijital dünyayla haşır neşirken bir gözünüz mutlaka üzerinde olsun.
  3. Ara Verin
    Işıklar sönüyor! Telefon ve dizüstü bilgisayarların yatak odasında bulundurulması çocuklarda geceleri geç vakte kadar oyun oynayıp mesajlaşma isteği doğurur. Geceleri bütün cihazlarınızı koyacağınız bir ‘aile şarj sepeti’ çözüm olabilir. Bazı ailelerin yararlı bulduğu bir başka fikir de, ‘teknoloji saatini’ sona erdirmek için anneyle babanın her gün belirli bir saatte kablosuz internet ağı(wi-fi) şifresini değiştirmek. Yeni şifre ‘teknoloji saati’ yeniden başladığında bildirilebilir. Elbette bunun için şifrenizi birkaç dakika içinde kolayca değiştirmeyi öğremeniz gerekli.
  4. İletişim Kurun
    Çocuklarınızla konuşmaya devam edin. Internette ve sosyal ağlarda ne gördüklerini, ne öğrendiklerini, kimlerle konuştuklarını sizinle paylaşması için zaman ayırın.

Dijital anne babalara 7 temel öneri


Dijital bir dünyada anne-baba olmanız, teknoloji konusunda uzman olmanızı gerektirmez. Önceden belirlenmiş bazı kurallarla kendinizi hazırlar ve teknolojik gelişmelerden haberdar olma konusunda özen gösterirseniz oldukça iyi bir mesafe katetmiş olursunuz. Kendinizi hazır hissetmenizi sağlayacak 7 basit ipucunu sizler için biraraya getirdik:

  1. Sınırlar belirleyin: sanal ve gerçek dünya arasındaki dengeyi sağlamak için yemek yerken masada telefon kullanmama, akşam 7’den sonra teknoloji ürünlerine veda etme gibi tüm aile bireylerince uygulanacak birtakım kurallar belirleyin ve bu aile kurallarını uygulayın. Çocuğunuza bu kuralları basit bir anlaşma gibi anlatabilir ailenizin bir ferdi olarak onun da bu kuralları benimsemesini kolaylaştırabilirsiniz.
  2. Gündelik hayatta ailenize nasıl yol gösterdiğinizi düşünün ve aynısını dijital dünyada da uygulayın. Çocuğunuza, nezaket ve karşılıklı saygı gibi değer ve beklentilerin dijital dünyada da var olduğunu hatırlatın.
  3. Yanlarında olun; çocuğunuza, teknolojinin onun için ne kadar önemli olduğunu anladığınızı gösterin ve canlarını sıkan herhangi bir şey olduğunda size gelebilecekleri konusunda onlara güven verin.
  4. Internet erişimi için kullandığınız cihazlar içerisinde bulunan ebeveyn kontrolleri, güvenli arama seçenekleri ve kişisel gizlilik kontrolleri gibi araçları ve size yardımcı olacak diğer güvenlik uygulamalarını etkin şekilde kullanın.
  5. Çocuklarınızı evinizin “teknoloji uzmanları” olarak konumlandırın ve onlardan size dijital dünyaya dair yeni bir şey öğretmelerini isteyin. Teknoloji uzmanı olsalar dahi mutlaka sizin sağduyunuza ve muhakeme yeteneğinize ihtiyaçları olacaktır, dolayısıyla doğru kararları vermeleri için onlara destek verin.
  6. Çocuğunuzun kullanmaktan keyif aldığı yeni teknolojileri siz de deneyin. Halihazırda yapmadıysanız, sosyal medya profilleri oluşturabilir, müzik ve oyun platformlarını kullanmaya başlayabilirsiniz.
  7. Uzman görüşlerini düzenli olarak takip edin.
Çocuğunuzun ve sizin dijital dünyaya ayak uydurmanızı kolaylaştıracak bu önerilerin bir de ön şartı var. Yukarıda belirttiğimiz ipuçlarını uygularken unutmayın, çocukların gelişimi için en önemli ihtiyaçları yüzyıllardır aynı: uyku, yemek, oyun ve sizin sevginiz. Tüm bunlar için gerekli ve yeterli zamanı ayırdığınızdan emin olun. Çocuğunuzun size gününü nasıl geçirdiğini anlatması, arkadaşlarıyla koşuşturması, yemek sofrasındaki şakalaşmalar, onun hayatında her zaman daha çok zaman almalı.

Yaş gruplarına göre dijital dünya


”Dijital dünyaya giriş” için bir zaman çizelgesi yapmak çok kolay gibi görünse de çocuklar ve ergenlik dönemindeki gençler için açık ve net zamanlamalar belirlemek oldukça güç. Çünkü 7 yaşındaki, 10 yaşındaki veya 15 yaşındaki her çocuk aynı teknolojileri kullanmıyor. Bu, çocukların gelişmesine, ailenin bakışına ve evde, okulda ya da arkadaşlarının evlerinde hangi cihazlara erişimin olduğuna göre değişiyor. Dolayısıyla genel geçer kurallardan çok bazı yol göstericilerden bahsetmek mümkün. Aklımızın bir köşesinde bunu bulundurduktan sonra gelin size yardımı olması için biraraya getirdiğimiz önerilere göz atalım.

 

5 YAŞINDAN KÜÇÜK

Genel Bakış
Teknolojik cihazlarla ilk kez karşılaştiği yıllarda renkli parlak ekranlar, resimler ve videolar, dokunmatik cihazlar çocuğunuzun oldukça ilgisini çekecektir. Ama unutmayın çocuğunuz için bu ekranların dışında da keşfedilmeyi bekleyen birçok şey, oynanacak bir sürü oyun var. Başlangıç için birkaç öneriyi sıralamaya çalıştık. Özellikle 3 yaşından küçük çocukların kontrolsüz ve uzun süre ekran karşısında vakit geçirmesi sosyal ve dil gelişimlerini olumsuz etkileyecektir. Bu nedenle 5 yaş altı çocukların teknoloji ile buluşması aşamasında net kurallar koymanız, limitler dahilinde ilerlemeniz çok önemli. Başlangıç için birkaç öneriyi sıralamaya çalıştık

Öneriler
  1. Çocuğunuzun cep telefonu, tablet gibi teknolojileri kullanmasına izin verme konusunda karar verecek kişi sizsiniz; eğer sınırlandırmayacağınızı ve bir pazarlık konusuna dönüşeceğini düşünüyorsanız bu izni erteleyebilirsiniz, kendinizi baskı altında hissetmeyin. 3 yaş altı çocuklarda bu tip cihazlara sizin de eşlik edeceğiniz şekilde çok sınırlı sürelerde ulaşabilmelerine izin vermek en doğrusu olacaktır.
  2. Cep telefonu gibi cihazları ulaşılamayacak yerlere koyun. Yine de bir yolunu bulup bu cihazlara ulaşabilirler. Bu tür durumları düşünerek cihazlar için parola ve PIN belirleyin.
  3. Çocuğunuzun ekran başında geçirdiği süreyi sınırlandırmaya çalışın ve bu süreyi yaşı büyüdükçe arttırın. Unutmayın çocuğunuzun öncelikli ihtiyaçları uyumak, arkadaşları ile oyun yoluyla sosyalleşmek ve öğrenmek ve de sizinle vakit geçirmek. Ancak bunlardan arta kalan zamanında oldukça sıkı limitler koyarak tablet ya da telefonla oynamasına izin vermelisiniz.
  4. Ekran başında geçirdiği tüm süre boyunca gözetiminizde olsun, 5 yaşın altındaki bir çocuk bir cihazla tek başına bırakılamayacak kadar küçüktür.
  5. İnternet üzerinden çocuğunuzun video izleme, oyun oynama izinlerini vermeden önce uygulama, oyun, çevrimiçi TV, klip ve fimlerin yaş derecelendirmelerini inceleyin ve açıklamalarını okuyun.
  6. Henüz sizin gözetiminizde olmadan dijital dünya ile haşır neşir olmasa da; çocuğunuzun burada da kuralların olduğunu bilmesi ve bu kuralları uygulaması önemli.
  7. Teknoloji ile ilgili koyduğunuz kuralları; anneanne, babaanne ve dedelerle, bakıcınızla ve etrafınızdaki diğer anne babalarla da paylaşın, böylece siz meşgulken de kuralların uygulandığından emin olabilirsiniz.
  8. Çocuğunuzla birlikte kullandığınız cihazların internet giriş sayfasını çocuklar için uygun web sitelerine ayarlayın.
  9. Doğru zamana karar vermek için bir gelişim uzmanından da fikir alabilirsiniz.

 

5-7 YAŞ ARASI ÇOCUKLAR

Genel Bakış


Bu yaş grubundaki çocukların dijital cihazları kullanma amacı öncelikle eğlencedir; yani oyun oynamaktır. Onun amacı kulağa oldukça basit gelse de arka planda oldukça karmaşık bir öğrenme döngüsü devam ediyor olabilir:, çünkü bilgisayar, tablet ya da oyun konsolları klavye kullanma, sayma, el ve göz koordinasyonlarını geliştirme ve okuma gibi önemli beceriler kazandırılmasına yardımcı olabilir.

Öneriler
  1. Ekran başında geçirdikleri süreyi kontrol altında tutun
  2. Çocuğunuzun cep telefonu veya oyun konsolları gibi teknolojileri kullanmasına izin verme konusunda karar mercii sizsiniz; yeterli olgunlukta olduğunu düşünmüyorsanız bu izni erteleyebilirsiniz, kendinizi baskı altında hissetmeyin.
  3. Kurallar koyun ve bu kuralları onun da bilmesini, uygulamasını sağlayın.
  4. Çocuğunuzun bilgisayarında Ebeveyn Kontrolleri ve Güvenli Arama sistemlerini kurun ancak bunların %100 etkili olmayabileceğini ve hiçbir önlemin sizin gözetiminizin yerini tutmayacağını unutmayın.
  5. Çocuğunuzun yanında oturararak bilgisayar ve oyun konsolu gibi diğer cihazları kullandıkları sırada onlara katılın, bunu eğlenceli hale getirin! Hem bu yeni oyuncaklar konusunda ona güvendiğinizi hissettirmeli hem de onu bu yeni dünyada yalnız bırakmamalısınız, dengeyi kurmak yine size kalıyor.
  6. Çocuğunuzun sadece yaşına uygun hizmetlere ve web sitelerine eriştiğini varsaymayın. Kendisinden daha büyük kardeş veya arkadaşlarının etkisiyle birçok başka siteye girebilir veya cep telefonunuzu nasıl kullanılacağını çözmüş olabilir.
  7. Kişisel bilgilerin başkalarıyla paylaşılmaması gerektiğini ve bu bilgileri kendisine saklamasının önemini ve doğruluğunu öğretmeye başlayın.
  8. Bu yaşlardaki çocuklar için, internet ve mobil cihazlar temelde eğlence araçlarıdır, bazen eğitici de olabilirler ama çoğunlukla eğlence amacı taşırlar. Siz de çocuğunuzun internette gördüklerini, oradan öğrendikleri sizinle paylaşması için zaman yaratın. Böylece, kontrolünüz dışında bazı sitelere girer, internet üzerinde gördükleri onu endişelendirir ya da korkutursa hızlıca harekete geçebilirsiniz.

 

8-12 YAŞ ARASI ÇOCUKLAR

Genel Bakış


Bu yaşlardaki bir çocuğun odasına girdiğinizde yüksek ihtimalle onun bir hayli meşgul olduğunu göreceksiniz. Özellikle karşımızda bu yaş grubunun üst sınırlarında biri varsa; bilgisayarda oyun oynuyor, müzik dinliyor, arkadaşlarıyla mesajlaşıyor veya ödevinin cevabını internette arıyor olabilir. Çocukların kendi sanal dünyalarını yaratabildiği, avatarlar oluşturup bazı durumlarda alışveriş yapabildiği sanal topluluk ve oyunlar da bu yaşlarda popülerdir. 13 yaş sınırı olmasına rağmen 8-12 yaş grubundaki çok sayıda çocuk ana akım sosyal ağlara ve video paylaşım servislerine erişebilir. Çocukluktan gençliğe geçişi de içine alan bu yaşlar, çocukların yeni teknolojileri benimsemesinde gerek evde gerekse okulda önemli bir dönüm noktası niteliğindedir, dolayısıyla onların dijital dünyasını kontrol altında tutma bakımından anne babalar için de çok önemli bir dönemdir. Kişisel bilgilerin paylaşımı, şiddet içeren oyunlar konusundaki yaklaşımınız, siber zorbalık(cyber bullying) ve internet üzerinde yabancı kişilerle tanışma gibi konuları açık açık konuşmanız gereken bu zorlu dönem için birkaç öneri:

Öneriler
  1. Oğlunuz veya kızınızın internet üzerinde yapabilecekleri ve yapamayacakları ile ilgili birtakım sınırlar kararlaştırın. Kurallar koyun ve bu kuralları onun da bilmesini, uygulamasını sağlayın.
  2. Yakın çevrenizin ya da çocuğunuzun arkadaşlarının ailelerinin tercihleri nedeniyle kendinizi baskı altında hissederek yaşlarına uygun olmadığını düşündüğünüz herhangi bir şey almayın. Çocuğunuzun kendi kullanımı için alacak olduğunuz cep telefonu, tablet, bilgisayar gibi teknolojik cihazlar için doğru yaşa siz karar vermelisiniz. Ne kadar isterse istesin öncelikle ortak kullanımdaki cihazlarla ilerleyin, bu cihazları kullanırken nasıl hareket ettiğini kontrol edin.
  3. Ebeveyn Kontrolleri ve Güvenli Arama’yı çocuğunuzun yaş ve olgunluğuna göre uygun seviyeye ayarladığınızdan emin olun ancak bunların 100% etkili olmayabileceğini ve ebeveyn gözetiminin yerini tutmayacağını unutmayın. Çocuğunuzun hem sizin ona güvendiğinizi hissetmesini sağlamalı hem de kontrolü elden bırakmamalısınız.
  4. Artık pek çok cihazın internet erişimi olduğunu ve pekçok laptop üzerinde bütünleşik web kamerası bulunduğunu unutmayın.
  5. Dijital dünyada sorumlu bir şekilde davranmayı ve topluluğun diğer üyelerine saygılı olmayı öğretin. Gerçek hayatta ona öğrettiğiniz saygılı ve nazik davranışları dijital dünyada da sergilemeyi sürdürmesi gerektiğini, normal şartlarda söylemeyeceği sözleri, tutunmayacağı tavırları internette geçirdiği süre boyunca da ortaya koymaması gerektiğini özellikle ve açıkça ifade edin.
  6. Web sitelerine kayıt olurken gerçek yaşını vermesi ve sadece yaşına uygun oyunları oynaması konusunda kurallar koyun ve bu kuralları uygulaması için takipte kalın. Uygulamalar, siteler veya sosyal ağlarda bulunan asgari yaş limitleri, onu uygun olmayan içerik ve etkileşimlerden korumak için var.
  7. İnternetin herkese açık bir alan olduğunu ve çevrimiçi ortamda paylaştğı herşeyin sonsuza dek kalıcı bir dijital ayak izi yarattığını hatırlatın.

 

13-14 YAŞ ARASI ÇOCUKLAR

Genel Bakış


Bu yaşlarda çocuğunuzun özgürlüğüne daha düşkün, risk almaya yatkın olduğunu ve yeni şeyler keşfetmek istediğini göreceksiniz. Bireyselliğin giderek arttığı bu dönemde arkadaşlarının, arkadaş gruplarının ve bu gruplara aidiyetin hayatındaki önemi de aynı hızda artar. Diğer taraftan eğitimi sırasında işlenen konular ve ihtiyacı olan bilgi de artmakta, bilgiye erişimi önem kazanmaktadır. İşte bu nedenle; çocuğunuz daha fazla iletişim kurmak, sosyal çevresine ve bilgi kaynaklarına sürekli bağlı olmak isteyecektir, ve dijital dünya ile ilişkisi de hızla artacaktır. Bütün bunlar size garip gelse de unutmayın çocuklar aslında çocukların her zaman yaptığı şeyleri yapıyor; sadece bunun bir kısmını yapmak için yanyana olmaları şart değil, online olmaları da yeterli olabiliyor. Dijital dünya ile gerçek dünya arasındaki sınırları çizmesi çin sizin desteğiniz halen çok önemli.

Çocuğunuzun evin “teknoloji uzmanı” rolünü (uydu kutusunun programlanması veya bilgisayar ekranı donduğunda yardımcı olma) üstlenmesi de bu yaşlara rastlar ancak bu, sizin takibi bırakabileceğiniz anlamına gelmesin. Teknolojiye hakim olduğunu hissetse de çocuğunuz bu yaşlarda sanal zorbalığa ve zararlı içeriklere karşı halen kırılgan durumdadır dolayısıyla bu konuları konuşmaya devam etmeniz önemli. ve bilgiye erişmek için mobil cihazları kullanmaya başladıkça dijital dünyaları daha taşınabilir hale gelir ancak beklentilerinizi ve sınırlarınızı onlarla paylaşmanız halen önem taşıyor.

Öneriler
  1. Çevrimiçi ortamda nerede ve kiminle olduğunu sorun ve öğrenin. Gerçek dünyada dışarı çıkmak için izin istediğinde size kiminle, nereye gideceğini söyleyen çocuğunuz sanal dünya için de bu soruların yanıtlarını sizinle paylaşacaktır.
  2. etin herkese açık bir alan olduğunu ve internet üzerinde bilgilerini paylaşırken çok dikkatli olması gerektiğini hatırlatın.
  3. Kurallar koyun ve bu kuralları onun da bilmesini, uygulamasını sağlayın. Daha küçük yaşlar için değindiğimiz saat kısıtları, evde teknoloji saati uygulamaları kısmen bu yaş grubu için de uygulanabilir.
  4. İnternet ortamında sorumlu davranmayı öğretin (ör: yasal bir şekilde müzik indirmek, diğer çevrimiçi kullanıcılara saygılı olmak gibi).
  5. Ebeveyn Kontrolleri ve Güvenli Arama’yı çocuğunuzun yaş ve olgunluğuna göre uygun seviyeye ayarladığınızdan emin olun ancak bunların 100% etkili olmayabileceğini ve ebeveyn gözetiminin yerini tutmayacağını unutmayın.
  6. ‘Dijital ayakizi’ hakkında bir konuşma daha yapmanız faydalı olur; çünkü çocuğunuzun internet üzerinde paylaştıklarının geçici değil kalıcı olduğunu her zaman hatırlaması çok önemli. Şu an paylaşağı herhangi bir yorum veya fotoğrafın öğretmeni veya yabancılar tarafından o an ve hatta gelecekte de görüntülebileceğini bilirse paylaşmadan önce bir kez daha düşünür.
  7. Cep telefonu kullanımı ile ilgili birtakım temel kurallar belirlemeniz, daha önce belirledğiniz kuralları çocuğunuzun değişen ihtiyaçlarını gözönüne alarak gözden geçirmeniz önemli. Örneğin fatura kontrolü, cep telefonundan internete ne kadar girebileceği, özel üyelik gerektiren servislere üye olmak istediğinde sizinle konuşması gerektiği, telefonunu ne zaman kullanabileceği gibi temel konularla başlayabilirsiniz.
  8. Çocuğunuzun internette gördükleri üzerinden onunla konuşmaya, bu iletişim kanalını açık tutmaya özen göstermeniz önemli. Böylece, onu endişelendiren ya da korkutan bir konu olduğunda ilk siz öğrenirsiniz.

 

15 YAŞINDAN BÜYÜK ÇOCUKLAR

Genel Bakış


Çocuğunuz büyüdükçe dijital dünya hayatının daha büyük bir kısmını kaplıyor olabilir. Oyun konsollarında kıyasıya mücadele, sosyal ağlarda genişleyen arkadaş çevresi, muhtemelen bir blog ya da video kanalı ve kocaman bir müzik arşivi oluşturmanın yanısıra, eğitimini tamamlarken ve geleceği ile ilgili kararları verirken ona yardımcı olacak birçok bilgi de dijital dünyanın ona kattıklarının arasında yer alıyor.

Bütün bunlar karmaşık görünse de o yolunu kolaylıkla buluyor olabilir. Ancak bu durumda dahi dijital dünyada karşısına çıkan her şeyle başa çıkabileceği varsaymak çok doğru olmaz. İlk gençlik yıllarının en belirgin özelliği risk almaktır ve teknoloji de bu konuda bir istisna değildir. Belirli davranışlarla ilgili beklentilerinizi dile getirmek ve kurallar koymak önemlidir çünkü bu, genç yaştaki çocuğunuzun davranışı üzerinde güçlü bir etki bırakabilir. Unutmayın ki, gençler bu yaşlarda halen arkadaş etkisi altındadır ve onlardan beklemediğiniz hatalara yönelebilirler. Özellikle duygusal sorunlar yaşayan gençler, bu durumda daha yüksek risk altındadır. Üstelik aynı yaşta da olsalar, gençlerin olgunluk dereceleri ve muhakeme yetenekleri birbirinden farklılık gösterebilir.

Öneriler
  1. Oğlunuz veya kızınız Ebeveyn Kontrolleri veya Güvenli Arama’yı bilgisayarından kaldırmanızı isterse, dikkatli düşünün.
  2. İnternet ortamında sorumlu davranma ve diğer kişilere saygılı olma hakkında konuşmak için zaman ayırın (ör: içeriklerin yasal web sitelerinden indirilmesi ve karşı tarafı incitecek, rencide edecek, düşüncesiz yorumlar paylaşılmaması).
  3. İnternette kişisel bilgilerini paylaşma konusunda dikkatli olmasının önemli olduğunu, bu bilgilerin herkes tarafından görülebileceğini anlatın.
  4. Konumunu herkesle paylaşmanın, fiziksel olarak nerede olduğunun(ve dolayısıyla nerede olmadığının) herkesçe bilinmesinin getirdiği riskler hakkında onunla konuşun.
  5. Dijital dünyada bıraktıkları izlerin dijital ayak izleri olduğunu ve bu ayak izlerinin daima internette kalacağını hatırlatın.
  6. Konu dijital ayakizi olduğunda bir kişi ile paylaşılan ile tüm internetle paylaşılan arasındaki çizgi çok ince olabilir. Kendisi ya da bir başkası ile ilgili herhangi birşeyi (bu bir tespit, o andaki ruh hali ya da bir fotoğraf olabilir) paylaşmadan önce bunu herkesle paylaşmak konusunda birkaç kere düşünmesi gerektiğini hatırlatın.
  7. Özellikle kredi kartınızı kullanmak istiyorlarsa, internet üzerinden uygulama ve müzik de dahil olmak üzere herhangi birşey almadan önce size danıştığından emin olun. Ona kredi kartınızı vermektense alışveriş esnasında ona eşlik etmeyi sağlayın.
  8. 15 yaşını geçmiş olması kuralları tamamen kaldıracağınız anlamına gelmiyor. Artık daha esnek olsanız, ve uygulamada bir çok alanı çocuğunuza bıraksanız da üzerinde anlaştığınız kuralların olması uygun olacaktır.Örneğin yemek masasında aile bireyleriyle konuşmak yerine cep telefonuyla mesajlaşmasının hoş karşılanmadığını baştan bilirse buna göre davranır, bu da aile içinde yaşanabilecek yersiz gerginliklerden korunmanızı sağlar.
  9. Ona güvendiğinizi gösterin, özgürlüğünü destekleyin. Ne kadar sorumlu davranabileceğini size kanıtladıktan sonra, yeri geldiğinde kural ve kısıtlamalarınızı biraz gevşeterek onu ödüllendirebilirsiniz. Bu henüz tamamen geri çekilmeniz anlamına gelmemeli.
  10. Kabul etmek isteyin ya da istemeyin artık onun da ”özel’i” var ve buna saygı gösterdiğinizi bilmesi önemli. Konu ”özel” olduğunda, hayatının diğer alanlarında olduğu gibi, dijital dünya için de dengeyi nasıl kuracağınız çok önemli. Onunla ne kadar iletişim halinde olursanız; sınırlar ve kuralları konuşabilir, bu şekilde endişe etmek yerine güven ilişkisi çerçevesinde daha çok şeyi paylaşmış olursunuz.

 

Dijital anne-babaların sorularına cevaplar


1. ÇOCUĞUMUN BUNLARA BAKMASINI İSTEMİYORUM!

Ebeveynleri eskiden yatağın altında gizlenen dergi zulaları endişelendirirdi. Şimdi ise internet tarayıcısı geçmişi endişelendiriyor.Ve daha önce okul bahçesinde gerçekleşen tüm dedikodu ve olaylar artık online ortama taşınmış durumda.

Elbette, çocuğunuzun yaşı ilerledikçe interneti tek başınayken de nasıl akıllıca kullanacağını bilmesi gerekiyor. Dolayısıyla, Dijital teknolojiyi yakından takip eden ebeveynler olarak,
internette güvenli ve sorumlu bir şekilde gezinmeleri için gerekli becerileri çocuklarımıza kazandırmalıyız.

 

Basit Güvenlik Tavsiyeleri
  • Nasıl diğer medya araçlarındaki uygunsuz içeriklerden çocuğunuzu korumak adına TV ebeveyn kulavuzlarına başvuruyor ve film derecelendirmelerini dikkate alıyorsanız, Ebeveyn Kontrolleri, YouTube Güvenlik Modu ve Google Güvenli Arama gibi online araçlardan da en etkin şekilde yararlanın ancak hiçbir şeyin ebeveyn gözetiminin yerini tutmayacağını unutmayın!
  • Daha küçük yaştaki çocukların interneti nasıl kullandıklarının farkında olun ve hangi web sitelerini kullanabilecekleri konusunda anlaşın; ergenlik dönemindeki çocuğunuzla ise hangi içeriklerin uygun olup hangilerinin olmadığını konuşun.
  • Sosyal medya, oyun siteleri ve video paylaşım siteleri üzerindeki yaş limitlerinin (ör: Facebook ve YouTube için 13+) önemi hakkında konuşun; bu yaş limitleri küçük yaştaki çocukların uygunsuz içeriklerden korunması için koyulmaktadır. Sağduyuyla değerlendirin; çocuğunuzu en iyi siz tanıyorsunuz dolayısıyla bir sosyal medya hesabı açmak için hazır olduklarında bunu bilirsiniz.
  • Tanımadıkları kişiler tarafından gönderilen linklere veya e-posta eklerine neden tıklamamaları veya anketlere neden yanıt vermemeleri gerektiğini açıklayın.
  • Onları rahatsız eden herhangi bir şey hakkında diledikleri zaman sizinle konuşabileceklerini bildiklerinden emin olun ve bu durumda internet erişimlerini engellemeyeceğiniz, cep telefonu veya oyun konsollarını ellerinden almayacağınız konusunda çocuklarınıza güvence verin.
  • Çocuğunuzun internet üzerinde gördüğü herhangi birşeyin uygunsuz olduğundan endişe ediyorsanız, bunu internet, cep telefonu veya oyun sağlayıcınıza (bunu nasıl yapacağınızı öğrenmek için web sitelerindeki ‘Yardım’ veya ‘Güvenlik’ alanlarına bakın) veya NetSafe’e bildirin.

 

2. EKRAN BAŞINDA NE KADAR SÜRE GEÇIRILMELI?

Ekran başında geçirilen süre çocuğunuz için son derece önemlidir. Nasıl 1970 ve 80’li yıllarda çocuklar saatlerce ev telefonunu meşgul ediyorsa, bugünkü çocuklar da vakitlerini online sohbetle geçiriyorlar. Dolayısıyla bugün anne babaların ilk sorularından biri “ekran başında ne kadar zaman geçirmesi doğru?” oluyor. Bu konuda bir altın kural veya sihirli formül yok; bazı uzmanlar günde iki saatin üst limit olması gerektiğini söylerken, diğerleri bunun çocuğunuzun internet üzerinde tam olarak ne yaptığına bağlı olduğu görüşünde.

Eğer çocuğunuz okulda başarılıysa, spor faaliyetlerine katılıyorsa veya başka hobilerle meşgul oluyorsa, arkadaşları varsa, mutlu ve sağlıklı görünüyorsa, doğru dengeyi yakalamışsınız demektir.

Özellikle ergenlik döneminde süre limitleri belirlemek ve uygulamak zor olabilir. Alabileceğiniz olası olumsuz tepkilere rağmen kuralları uygulayabilmek de diji-ebeveyn dijital aile olmanın bir parçasıdır.

 

Ekran başında geçirilen süreyi kontrol altında tutmanın 7 basit yolu:

  1. Ekran başında geçirilen süreyi dengelemek için gerçek hayatta aktiviteler düzenleyin ve fırsatlar yaratın. Eşinizden ve diğer aile üyelerinden destek alın. Çocuğunuzun yüz yüze ilişkilerden aldığı keyif arttıkça, sosyal etkileşim için internetten medet umma ihtiyaçları o kadar azalacaktır. Bir spor takımı, müzik dersi veya etkinlik kulübü gibi ortak ilgi grupları bulun.
  2. Çocuğunuzun internette ne kadar zaman geçirdiğine ve ne yaptığına dikkat edin. Bu süre giderek artıyor mu veya internet dışındaki hayatını olumsuz etkiliyor mu?
  3. Kuralların siz Anne Babalar için de geçerli olduğunu unutmayın! Çocuklarınıza yemek masasında mesaj göndermek yasak dediyseniz, siz de yemek sırasında e-postalarınıza bakmayın. Çocuklar ikiyüzlülüğe karşı duyarlıdır.
  4. Çocuğunuzun internet başında geçirdiği süreyi adım adım değiştirin. Her gece cihazları aynı saatte kapatmayı taahhüt edin veya tüm cihazların geceleri koyulması zorunlu olan aile içi bir ‘şarj sepeti’ kullanmaya başlayın. Ayrıca, ev işleri tamamlanana kadar cihazların kullanımına sınırlama getirebilirsiniz.
  5. İnternet bağımlılığını destekleyebilecek olası altta yatan problemlerin farkına varın. Çocuğunuz okulda dışlanmış hissediyor mu veya hayatlarının başka bir alanında sıkıntı yaşıyor mu? İnterneti, bu sorunlarla başa çıkmak için kullanıyor olabilirler.
  6. Birtakım yol gösterici ilkeler belirlemeniz her zaman yardımcı olur.

 

Çocuğunuzun internet kullanımı konusunda gerçekten endişeliyseniz obsesif internet kullanımına işaret eden dört belirtinin olup olmadığını kontrol etmeye çalışın ve mutlaka bir uzmana başvurun:

  1. Aşırı kullanım – zamanın nasıl geçtiğini unutmak, yemeği veya uykuyu ihmal etmek.
  2. Yoksunluk – ör: sinir, gerginlik veya depresyon.
  3. Tolerans – daha iyi bir bilgisayar veya internet üzerinde daha çok vakit geçirmek istemek.
  4. Olumsuz yansımalar – ör: münakaşalar, yalanlar, tecrit ve yorgunluk.

 

3. ÇOCUĞUMUN YAŞI BUNA UYGUN MU?

Link to “C - YAŞA GÖRE DİJİTAL DÜNYAYA GİRİŞ REHBERİ”

 

4. UYGUNSUZ IÇERIKLERI FILTRELEMEK IÇIN EBEVEYN KONTROLLERINI NASIL AYARLAYABILIRIM ?

VODAFONE GUARDIAN

Öncelikle, Google Play üzerinden Vodafone Guardian uygulamasını indirin ve cihazınıza kurun.

 

Adım 1 – Bir Ebeveyn İrtibat Numarası Belirleyin

Uygulamayı indirdikten sonra, Vodafone Guardian uygulaması herhangi bir nedenden dolayı devre dışı bırakıldığında mesaj almak için bir ebeveyn irtibat numarası girin. ‘Kaydet’e tıklayın. Cihazdan bir acil durum çağrısı yapıldığında da bir mesaj alacaksınız. Alo Çocuk Hattına yapılan aramalara her zaman izin verilir, bu durumda size bir bildirim gelmez ve Vodafone Guardian uygulaması bu tür aramaların kayıtlarını siler.

 

Adım 2 – Bir parola seçin

Uygulamayı kontrol edebilmek için bir parola belirleyebilirsiniz. Bu parola girilmeden Vodafone Guardian ayarlarında hiçbir değişiklik yapılamaz. Parolanızı iki kere girin ve ‘Kaydet’e tıklayın.

 

Adım 3 – Mesaj Yardımcısını Etkinleştirin

Mesaj Yardımcısını etkinleştirirseniz, Vodafone Guardian gelen mesajlarınızın yanına bir ‘Bunu Kabul Etmiyorum’ butonu yerleştirecektir. Çocuğunuza istenmeyen bir mesaj aldıklarında yardımcı olmak için tasarlanan bu butona basılması mesajın çocuğunuzun gelen kutusundan silinmesini sağlayacaktır. Mesaj Yardımcısına gidin ve ‘Her Zaman Etkin’, ‘Asla Etkin Değil’ veya ‘… ile … arasında etkin’ (tercih ettiğiniz saat ve günleri girin) seçeneklerinden birini seçin.

 

Adım 4 – Ayarları kişiselleştirin

Aramalar, kısa mesajlar ve Wi-Fi, Bluetooth, Kamera, Tarayıcı ve Uygulama Ekleme/Kaldırma gibi telefon özellikleri için ayarları kişiselleştirebilirsiniz.

 

Örneğin:

  • Çocuğunuzun ne zaman arama alabileceği veya yapabileceğine ilişkin bir zaman programı belirlemek isterseniz, ‘Aramalar & Mesajlar’a ve sonrasında ‘Etkin Saatler’e tıklayın ve süre limitlerini seçin. Bu, örneğin çocuğunuzun okul saatlerinde veya uyku saatinden sonra telefon kullanımını sınırlandırmak için faydalı olabilir.
  • Oğlunuzun veya kızınızın cep telefonlarından hiç internete erişmesini tercih etmediğiniz takdirde, ‘Telefon Özellikleri’ne, sonrasında ‘Tarayıcı’ya gidin ve ‘Asla İzin Verme’yi seçin.
  • Okuldayken kamera kullanımlarını engellemek için, ‘Telefon Özellikleri’ne, sonrasında ‘Kamera’ya gidin ve ‘… ile … arasında izin ver’ altındaki zamanlayıcıyı ayarlayın.

 

AKILLI TELEFONLAR / IOS

iPhone, İpad ve iPod touch üzerinde Ebeveyn Kontrolleri ‘Kısıtlamalar’ olarak anılır. Kısıtlamalar, belirli özellik ve uygulamaların kullanılmasını engeller, yetişkinlere yönelik içeriklere sahip web sitelerine erişimi engeller veya sadece izinli web sitelerine erişime izin verir.

 

Parola Oluşturulması: Sırasıyla Ayarlar > Genel > Kısıtlamaları Etkinleştir seçeneklerine tıklayın ve bir parola girin. Parolanızı kullanarak ayarlarınızı değiştirebilir veya Kısıtlamaları kapatabilirsiniz. Kısıtlamalar parolanızı kaybeder veya unutursanız, kaldırmak için cihazı fabrika ayarlarına geri döndürmeniz gerekecek dolayısıyla, parolanızı not etmeniz faydalı olacaktır.

 

Kısıtlamaların kullanılması: Safari, kamera (FaceTime da devre dışı kalır), iTunes Store, iBooks Store, uygulama kurulumu, uygulama silme, uygulama içi alımlar, Siri, AirDrop ve CarPlay dahil olmak üzere uygulama ve özelliklere erişimi kısıtlayabilirsiniz. Bazı uygulamalar, kullanıcının açık onayı olmadan iTunes Store hesabı kullanılarak oyun veya aktivite içerisinde “ekstraların” satın alınmasına imkan verir. Kısıtlamaları kullanarak iTunes Store hesabınızı istenmeyen veya onay verilmeyen satın almalara karşı nasıl koruyabilirsiniz.

 

İçerik türleri: derecelendirmeler (söz konusu bölge için uygun içerik derecelendirmelerini otomatik olarak uygulamak için derecelendirmeler bölümünde ilgili ülkeyi seçin), Müzik ve Podcast’ler, Filmler, TV dizileri, Kitaplar, uygulamalar, Siri, Web Siteleri ve içerik satın almak için parola istenmeden önce gerekli süre dahil olmak üzere belirli içerik türlerine erişimi engelleyebilirsiniz.

 

Gizlilik ayarları: Konum servisleri, irtibat bilgileri, takvimler, hatırlatıcılar, fotoğraflar, Bluetooth paylaşımı, mikrofon, Twitter, Facebook ve reklamlar dahil olmak üzere gizlilik ayarlarında değişiklik yapılmasını engelleyebilirsiniz.

 

Ayarlar ve hesaplar: kullanıcı hesapları, Find My Friends, hücresel data kullanımı, arkaplan uygulama güncelleme ve hacim limiti gibi ayar ve hesap değişikliklerini engelleyebilirsiniz.

 

Oyun Merkezi: birden fazla oyuncuyla oynanan oyunlar ve arkadaş ekleme dahil olmak üzere Oyun Merkezi içerisindeki özellikleri kısıtlayabilirsiniz.

 

Çocuğunuzun hesabını yönetin: Çocuklarınız 13 yaşından büyükse iTunes Hediyeler uygulamasını kullanarak veya aylık bir kota ile satın alma yapmalarına izin vermeyi değerlendirebilirsiniz.

 

AKILLI TELEFONLAR / ANDROID

Telefona indirilen uygulama türlerinin kontrol edilmesi: Öncelikle Google’ın PlayStore uygulamasına girin, ekranın sağ üst köşesinde, üstüste üç küçük blok bulunmaktadır. Bunlara tıklayıncı bir açılır menü belirecektir, bu menüden ‘Ayarlar’ı seçin. ‘Kullanıcı Kontrolleri’ menüsü altında, ‘İçerik Filtreleme’ seçeneğini göreceksiniz; bu, indirebileceğiniz uygulamalar için bir olgunluk seviyesi seçmenize imkan verir. Uygulamalar, ‘Herkes’, ‘Düşük Seviye Olgunluk’, ‘Orta Seviye Olgunluk’, ‘Yüksek Seviye Olgunluk’ veya ‘Tüm Uygulamaları Göster’ şeklinde derecelendirilmiştir. Seçiminizi yaptıktan sonra, telefonunuza sadece uygun olarak değerlendirğiniz uygulamalar indirilebilecektir.

Uygulama satın alımları için bir parola belirleyin: Android’in varsayılan ayarı, bir uygulama indirmedeen önce parola girmenizi gerektirir. Bunu değiştirmek için ‘kullanıcı kontrolleri’ menüsüne gidin ve ‘Satın Almalar için Parola Gerekli’’ye tıklayın, uygulama satın almak için parola gereken durumlar için karşınıza üç seçenek çıkacak: ‘Bu Cihazda Google Play üzerinden Yapılan tüm Satın Almalar’, ‘Her 30 dakikada’ veya ‘Hiçbir Zaman’.

Uygulamaların konumunuzu göstermesini engelleyin: Telefonunuzun ana ekranının sağ alt köşesindeki uygulamalar ikonuna tıklayın. ‘Ayarlar’ menüsünden, ‘Konum ve Güvenlik’i seçin. Uygulamaların konumunuzu göstermesini engellemek için ‘Kapalı’yı seçin.

 

FACEBOOK
  1. Çocuğunuzdan kendi e-posta adresi ve parolasını kullanarak oturum açmasını isteyin. Haber akışı sayfalarının sağ üst köşesindeki aşağı ok’a tıklayarak ‘Ayarlar’a erişin. ‘Ayarlar’ (masaüstü bilgisayarlarda sol taraftaki sütunda bulunur) altında, ‘Gizlilik’ sayfası çocuğunuzun iletilerini kimlerin görebileceğini ve bulabileceğini kontrol etmenize izin verir. Çocuğunuzla arkadaş olabilecek veya çocuğunuza arkadaş isteği gönderebilecek kişileri kısıtlamak için ‘Benimle Kim İrtibata Geçebilir?’i seçin. Davetiye, kullanıcı ve uygulama taleplerini engellemek için ‘Engelleme’ ayarını kullanın. Ayrıca bir ‘kısıtlı kişi’ listesi de oluşturabilirsiniz. Bu listeye eklemeyi seçtiğiniz kişiler çocuğunuzun profilinin son derece sınırlı bir versiyonunu görebilecek.
  2. ‘Zaman Tüneli ve Etiketleme’, çocuğunuzun etiketlendiği fotoğraf ve iletileri kontrol etmenize yardımcı olur. Zaman tünellerine kimlerin gönderi iletebileceğini, zaman tünellerini kimin görebileceğini ve bir iletide etiketlendiklerinde ne olacağını yönetebilirsiniz. Diğer kişilerin çocuğunuzun zaman tünelini nasıl gördüğünü kontrol etmek için, Facebook sayfalarına girin ve ‘Aktivite Kaydı’ çubuğunun yanında yer alan aşağı ok’a tıklayın. ‘Başkasının Gözünden Gör’e tıklayın ve çocuğunuzun arkadaş listesinden bir isim yazın, böylece profilinin söz konusu arkadaşına nasıl göründüğünü görebilirsiniz.
  3. Uygulamalar ayarı, Candy Crush gibi oyun ve uygulamalar üzerinden hangi bilgilerin paylaşılacağını kontrol etmenize izin verir. Ayrıca, belirli kullanıcılardan gelen uygulama indirme veya oyun oynama davetiyelerini de engelleyebilirsiniz.
  4. Facebook ayrıca Android ve iOS cihazlara yönelik bir mobil uygulama olarak da mevcuttur ve buradaki gizlilik ayarlarını da çocuğunuzun bilgisayar üzerindeki Facebook hesabının ayarları belirler. Gizlilik ayarlarınızı değiştirdiğiniz takdirde, değişiklik her yere yansımakta ve insanların çocuğunuzun uygulama veya web sitesi üzerinden çocuğunuzun Facebook profilini nasıl görüntüleyeceğini etkilemektedir.

     

    Unutmayın:

    Çocuğunuzun Facebook hesabı açmak için en az 13 yaşında olması gerekmektedir. Facebook herkese açık bir platformdur. Çocuğunuz etiketlendiği bir gönderi veya fotoğrafı zaman tünelinden kaldırsa da bunlar yine site üzerinde başka yerlerde görülebilecektir. Facebook üzerindeki rahatsız edici içerikleri şikayet etmek için ‘Şikayet Et’ düğmesini (her gönderinin sağındaki açılır menü üzerinde) kullanabilirsiniz. Daha fazla yardım ve bilgi için Facebook Ebeveyn Merkezi’ne göz atın. Gizlilik ayarları zaman zaman değişebilir. sizin veya çocuğunuzun güncel olup olmadığını buradan kontrol edebilirsiniz.

 

TWITTER

En güvenli ayarlar için, şu adımları izleyin:

  • Çocuğunuzdan oturum açmasını isteyin ve ‘Güvenlik ve Gizlilik’ ayarlarına girin: Twitter web sitesi üzerinde, sağ üstteki profil resmine ve sonrasında çıkan açılır menüdeki “Ayarlar”a tıklayın. Sol taraftaki menüden “Güvenlik ve Gizlilik”I seçin.
  • Oturum açma teyidi – ‘Oturum Açma Teyitlerini Telefonuma Gönder’i seçin ve telefon numaranızı girin.
  • Parola sıfırlama – parola sıfırlanacağında ek kişisel bilgiler istenmesini sağlamak için bu kutucuğu işaretleyin.
  • Tweet gizliliği – önceden onayı olmadan kimsenin çocuğunuzun tweetlerini okuyamaması için bu kutucuğu işaretleyin.
  • Tweet konumu – konum bilgilerinin tweetlere eklenmesini engellemek için bu kutucuğu işaretsiz bırakın.
  • Keşfedilebilirlik – insanların çocuğunuzu e-posta adresi veya telefon numarası üzerinden bulmalarını engellemek için her iki kutucuğu da işaretsiz bırakın.
  • Promosyon içerik– kişisel bilgilerinizin Twitter tarafından kişiye özel reklamlar iletmek için kullanılmasını engellemek için bu kutucuğu işaretsiz bırakın..
  • Hakaret içeren tweetlerin bildirilmesi – içeriği Twitter admin’e bildirmek için bir Tweet’in sağ tarafında ‘Daha Fazla > Tweet’I Bildir’i seçin.

 

YOUTUBE
  • Herhangi bir YouTube sayfası açın. Sayfanın alt taraflarında bir ‘Güvenlik’ düğmesi bulunmaktadır. ‘Tercihler’ ayarını tıklayarak açın. ‘Güvenlik Modu’nu AÇIN ve ‘Kaydet’e tıklayın.
  • Ayrıca, YouTube Uygulamasında Güvenli Arama Filtresini de uygulayabilirsiniz. Menü ikonuna ve sonra “Dişli” ikonuna tıklayarak Ayarlara girin. ‘Güvenli Arama Filtresi’ne tıklayarak ‘filtre yok’ ile ‘güçlü filtre’ arasında seçim yapın.
  • YouTube hesabınız varsa, hesabınızla oturum açarak ‘Güvenlik Modu’nu kitleyebilirsiniz, böylece sizin dışınızda hiç kimse ayarları değiştiremez.

 

Unutmayın:

  • YouTube hesabı açmak için çocuğunuzun en az 13 yaşında olması gerekiyor ancak bu sitedeki videoların çoğuna erişmek için bir hesabınız olması gerekmiyor.
  • Güvenlik Modu’nu kilitlemek için bir Google veya YouTube hesabınız olması gerekiyor.
  • Siz veya çocuğunuz uygunsuz bir video ile karşılaşırsanız, video’nun altında yer alan ‘Bayrak’ düğmesine tıklayarak bildirebilirsiniz.

 

GOOGLE GÜVENLİ ARAMA.

Çocuklar, yaşları ilerledikçe ev ödevlerine yardımcı olması için online araştırmalar yapacaklardır. Yetişkinlere yönelik içerikleri arama sonuçlarından nasıl uzak tutacağınız burada açıklanmaktadır.

  • Google’a girin ve arama kutucuğuna bir anahtar kelime yazın. ‘Ara’ya tıklayın, sayfanın sağ üst köşesinde “dişli” ikonu belirecektir. ‘Dişli’ ikonuna ve sonrasında açılır menüden ‘Arama Ayarlarına’ tıklayın.
  • ‘Arama Ayarları’ sayfasında ‘Açık sonuçları filtrele’ kutucuğunu işaretleyin ve sonrasında sayfanın altında ‘Kaydet’e tıklayın. Eğer Google hesabınız yoksa, ailenizin bilgisayarında Güvenli Arama’yı kilitli hale getirebilmek için bir hesap açın. ‘GüvenliAramayıKilitle’ye tıkladıktan sonra, sizin dışınızda hiçkimse ayarları değiştiremez.
  • GüvenliArama kilitlendikten sonra, tüm arama sayfalarının sağ üst köşesinde bir dizi renkli top göreceksiniz. Eğer bunları göremiyorsannız, GüvenliArama kilitli değildir.
  • Birden fazla tarayıcı kullanıyorsanız, Google GüvenliArama’yı her birinde ayarlamanız gerekecek. Aynı şekilde, aile bilgisayarınızı kullanan herkesin farklı kullanıcı profilleri varsa, bunlardan her biri için GüvenliArama’yı ayarlamanız gerekecek.
  • Google’ın aile güvenliği politikaları ve özellikleri hakkında daha fazla bilgi için, buraya tıklayın.

 

5. ÇOCUĞUM SIBER ZORBALIĞA(CYBER BULLYING) HEDEF OLURSA VEYA KENDISI ZORBALIK YAPARSA NE YAPMALIYIM?

Siber-zorbalık (cyber-bullying) dilimize yeni yeni giren bir terim; basitçe tasvir etmek gerekirse, dijital ortamda karşısındakinin üzerine haddinden fazla gitme, küçük düşürmeye kalkma, rahatsız etme anlamına geliyor.

 

Çocuğunuz siber zorbalığa maruz kaldıysa ona yardımcı olmanın 7 yolu

  1. Endişelerini paylaşmalarına izin verin.
  2. Sakin kalmaya çalışın ve onun endişelerini ciddiye alın.
  3. Çocuğunuz yapmamasını söylediğiniz bir şey yapmış olsa bile suçlamamaya çalışın.
  4. Zorbalık yapan kişi okuldan birisiyse bir öğretmenle konuşun ve buna karşı nasıl bir politikaları olduğunu öğrenin.
  5. Çocuğunuzun duygularına karşı duyarlı olun. Örneğin, internete bağlandığı tüm cihazlarını süresiz yasaklamayın.
  6. Zorbalık yapan çocuk, çocuğunuzun tanıdığı birisiyse bile onun karşısına çıkma isteğinizi bastırın.
  7. Birlikte plan yapın. Örneğin:
    1. Zorbalık yapan kişiye karşılık vermemesini tavsiye edin.
    2. Mesaj ve e-postaları kanıt olarak saklamasına yardımcı olun. Web sitelerinin ekran görüntülerini alın, zorbanın internet veya cep telefonu operatörüne başvurun.
    3. 3. Zorbalık yapan arkadaşını çocuğunuzun arkadaş listesinden çıkartın, çocuğunuzun sosyal medya profilini özel yapın.
    4. 4. Sosyal medya sitelerindeki Rapor et/Blokla seçeneklerini kullanın veya ilgili servisleri kullanarak bazı numaraların çocuğunuzu aramasına ve mesaj göndermesine engel olun.

 

Ya sizin çocuğunuz siber zorbalık yapıyorsa:

Daha önce kimseye karşı kaba bir davranış sergilememiş ençler bile anonim olduklarını düşünerek siber zorbalığa yönelebilirler. Bir ekranın gerisinde saklandıklarından, yüz yüzeyken akıllarından bile geçmeyecek şeyler yapabilir ve söyleyebilirler. Ya da arkadaş baskısına kapılıp sonuçlarını hiç düşünmeden sosyal medyadaki bir sohbete katılabilirler.

Siber zorbalar başkalarının davranışlarını desteklemesine, katılmasına ve meydan okuyacak kimsenin çıkmamasına ihtiyaç duyarlar. Dolayısıyla çocuğunuzun birisine karşı zorbalık yaptığını düşünüyorsanız:

  1. Onlarla ne yaptıkları ve bunun neden kabul edilemez olduğu hakkında açıkça konuşun.
  2. Onları dinleyin – Bir başkasını nasıl etkilediklerini, ya da yaptıklarının zorbaca olduğunu gerçekten anlamıyor olabilirler.
  3. Zorbalık davranışının kaynağını anlamaya çalışın, ama sebepleri mazeret olarak göstermelerine izin vermeyin.
  4. Onu sevdiğinizi, ama davranışlarının değişmesi gerektiğini söyleyin.

Doğru bilinen yanlışlar